Programma 10. Financieel beleid

We werken aan de volgende doelstelling(en):

• Uitvoeren van een stabiel financieel beleid met heldere afspraken en financiële lenigheid om in te spelen op nieuwe omstandigheden.

In het coalitieakkoord ‘Samen Duurzaam Vooruit’ is gekozen voor een degelijk financieel beleid in onzekere tijden. Onze ambitie is om ons huishoudboekje blijvend op orde te houden door een stabiel financieel beleid, heldere afspraken en financiële lenigheid om in te spelen op nieuwe omstandigheden.

Ons financieel beleid blijven we gedegen en solide vormgeven. Echter gezien het ravijnjaar, de oplopende kosten van Jeugdzorg en Wmo, gecombineerd met een stijgende rente is op dit moment onze meerjarenbegroting niet meerjarig sluitend. De gevolgen van het ravijnjaar en de stijgende rente hebben we wel zo goed als volledig kunnen beperken met een bezuinigingsoperatie (strategische heroriëntatie). Met betrekking tot jeugdzorg laten we een groot deel van het tekort in stand. Dit sluit aan bij het begrotingsadvies van de VNG. De komende jaren proberen we de kosten voor jeugdzorg en Wmo beheersbaar te krijgen door middel van een stevig actieprogramma. Daarnaast blijven we onverminderd lobbyen met de VNG en G40 voor voldoende financiële middelen vanuit het Rijk voor de uitvoering van onze taken. Gezamenlijk met de VNG is een resolutie opgesteld die wij als gemeente ook hebben ondertekend.

• We hebben in 2025 een strategische heroriëntatie uitgevoerd. In dit proces hebben we, geïnspireerd door een benchmark met vergelijkbare gemeenten, bezuinigingsopties in beeld gebracht. Dit heeft geleid tot een totale bezuiniging van structureel € 10,5 miljoen. Vanaf 2026 stellen we, gekoppeld aan de reguliere P&C cyclus een bezuinigingsmonitor op om de voortgang van de maatregelen kritisch te volgen.
• We hebben projectcontrol versterkt met veel aandacht voor grote projecten zoals het Warenhuis, Lievekamp, zwembad, Amsteleind, spoorzone etc. De gemeenteraad heeft ook extra formatie hier voor vrijgemaakt vanaf het jaar 2025. Het Warenhuis is in 2025 gerealiseerd en daarbij is kritisch gekeken naar budgetbewaking van deze investering en ook naar de verwachte exploitatiekosten na opening. Voor de twee grote projecten, Lievekamp en zwembad, zijn in 2025 investeringsgelden beschikbaar gesteld door de gemeenteraad, waarbij sessies zijn georganiseerd om zowel inzicht te geven in het investeringskrediet als in de verwachte exploitatiekosten na realisatie. Met deze sessies voldoen we ook aan de motie van de gemeenteraad omtrent sturing op grote projecten.
• De komende jaren investeren we fors. Deze grote investeringen leiden er toe dat we ook veel geld voor langere tijd moeten gaan lenen. We hebben in 2025 de financieringsbehoefte voor de komende 4 jaar in beeld gebracht. Daarbij was het erg lastig in te schatten wanneer daadwerkelijke uitgaven bij grote projecten precies gedaan worden. We zien dat het nog niet nodig was om in 2025 langlopende geldleningen aan te trekken. We blijven dit monitoren en bijstellen. De totale financieringsbehoefte schatten we in op € 290 miljoen in de komende jaren. Dit is fors en voor onze gemeente uniek. We laten ons hierin ook begeleiden door een treasury adviesbureau.
• We hebben extra geïnvesteerd in werving van subsidies op het gebied van woningbouw, klimaat & energie en mobiliteit.
• Over het boekjaar 2024 hebben we als college in 2025 een rechtmatigheidsverklaring afgegeven.
• In 2025 hebben we verder gewerkt aan het verbetertraject in het kader van fiscaal beter in control te komen. Het convenant met de belastingdienst is in 2023 al getekend. In 2024 en 2025 zijn diverse controles uitgevoerd. Op basis van de afspraken in dit convenant zijn er meerdere afstemmingsoverleggen geweest met de belangdienst wat heeft geleid tot goede wederzijdse afspraken. Over diverse dossiers heeft afstemming plaatsgevonden.
• We monitoren periodiek de betalingstermijn van onze facturen. De norm van 90% tijdige betaling binnen 30 dagen is gerealiseerd. We proberen sowieso facturen die akkoord zijn eerder dan 30 dagen te betalen.
• Onze planning & controlproducten zijn digitaal beschikbaar via http://financien.oss.nl (tot het jaar 2028). Daarnaast maken we jaarlijks een begroting in het kort, waarin in het kort belangrijkste zaken uit de begroting worden gepresenteerd.
• Door het college zijn eind 2025 een nieuw treasurystatuut, een nota investeringsbeleid en een nota grondprijsbeleid vastgesteld. Deze stukken zijn behandeld in de eerste gemeenteraad van 2026.
• We hebben besloten om ons in 2026 nader te oriënteren op een ondernemersfonds (met funding uit een opslag OZB niet-woningen) en deelname aan een risicobeheerfonds vanuit de VNG voor verzekeringen.