2.2 Wonen en erfgoed
Doelstellingen
We werken aan de volgende doelstelling(en):
- Een complete woongemeente met aandacht voor de woonomgeving in bestaande wijken en kernen en een flexibel en gedifferentieerd woningbouwprogramma.
- Een comfortabele woningvoorraad die aansluit bij de behoeften en wensen van de bewoners. De woningen zijn duurzaam en toekomstbestendig.
- Een (t)huis voor alle groepen inwoners. Aandacht voor de groep kwetsbare inwoners met een zorgbehoefte die in de toekomst in een reguliere woning moeten blijven wonen. Ook aandacht voor de inwoners met een middeninkomen, jongeren die in de koop- en huursector buiten de boot dreigen te vallen en voor huisvesting voor internationale werknemers.
- Versterking van de woonfunctie van Oss, ook in regionaal opzicht.
- Versnelling van de woningbouw met als doelstelling dat er in 2030 circa 5.200 woningen zijn toegevoegd aan de Osse voorraad in lijn met de Regionale Woondeal. De Woonagenda 2025-2027 helpt om uitvoering te geven aan deze ambities.
- We geven aandacht aan betekenis en behoud van erfgoed en archeologie, onder meer door archeologie in de gemeente zichtbaar en beleefbaar te maken. We doen dit samen met partners en zetten in op publieksbereik en participatie.
Hoe ver zijn we met het realiseren van onze doelstellingen?
Wonen
We liggen op schema met het realiseren van de doelstellingen. Met het vaststellen van de Woonagenda 2025-2027 zijn de ambities, doelstellingen en bijbehorende acties duidelijk voor de periode tot 2027. Er wordt in Oss stevig gewerkt aan de woningbouwopgave. Dat is te zien in de verschillende gebiedsontwikkelingen in de spoorzone van Oss; in Euterpepark wordt gebouwd aan project Rosso, in Raadhuiskwartier wordt gebouwd aan project Linck en in Amsteleind is het eerste omgevingsplan gereed voor de bouw van maximaal 1.000 woningen.
Ook in de dorpskernen wordt flink gebouwd. Geffen 't Veld krijgt steeds meer vorm, voor het eerste deel van Stationskwartier zijn de tenders doorlopen en in kleinere kernen zoals Lithoijen en Macharen wordt gestart met de bouw van meerdere tientallen woningen.
Erfgoed
Ook na het jubileumjaar Osse Schouders van 2024, hebben we in 2025 veel aandacht besteed aan publieksbereik en participatie op het gebied van erfgoed. Dit jaar hebben we de nadruk gelegd op activiteiten rond de Bossche School. De samenwerking met de Universiteit Leiden en de vrijwillige archeologen is voortgezet, onder andere door het faciliteren van de Fieldschool. We hebben diverse bijeenkomsten georganiseerd om de vele vrijwilligers in het erfgoedveld te bedanken, te betrekken en te stimuleren meer samen te werken. Ook de herplaatsing van de ziekenhuispoort van het oude St. Annaziekenhuis in woonzorgcentrum De Wellen heeft veel aandacht gekregen.
Wat hebben we hiervoor gedaan?
Wonen
- De projectmatige aanpak van overbewoning is gestart. Dit betekent dat we de voorbereidingen hebben getroffen om begin 2026 uitvoering te geven aan de aanpak in de wijken.
- De gemeenteraad stelde de Woonagenda 2025-2027 vast, met daarin specifiek aandacht voor de huisvesting van verschillende doelgroepen in de lopende en nog te starten gebiedsontwikkelingen. We hebben in de Woonagenda een aanzet gemaakt voor differentiaties per deelgebied; deze hebben we inmiddels in de projectgroepen van de betreffende gebiedsontwikkelingen verder uitgewerkt in samenwerking met woningcorporaties en ontwikkelaars.
- We hebben de doelstelling om tot 2040 circa 10.000 woningen toe te voegen door nieuwbouw, transformatie, uitbreiding, inbreiding, splitsing en woningdelen toegevoegd aan de Woonagenda. De te bouwen woningtypen en –categorieën sluiten aan bij de toekomstige behoefte. We houden daarbij rekening met ontwikkelingen als huishoudensverdunning en dubbele vergrijzing.
- We hebben de huisvestingsverordening geactualiseerd met een artikel over lokale binding.
- We hebben uitvoering gegeven aan de prestatieafspraken met BrabantWonen en Mooiland. We hebben hierbij onder andere in een vroeg stadium afspraken gemaakt over nieuwe huurwoningen in de grotere gebiedsontwikkelingen Euterpepark en Amsteleind, waarbij de verdeling van aandachtsgroepen over de wijken een belangrijk aandachtspunt vormt. Ook hebben er structurele overleggen plaatsgevonden om voortgang van projecten te monitoren.
- We hebben bijgedragen aan de actualisatie van de Regionale Woondeal op basis van de laatste inzichten.
- We hebben een uitvoeringsagenda opgesteld om de strategische doelen uit de Woonzorgvisie te behalen. De acties uit de uitvoeringsagenda zijn samen met corporaties en in samenspraak met meerdere afdelingen gemaakt. Inmiddels worden de gemeentebrede woningaantallen voor aandachtsgroepen concreet vertaald naar woningaantallen voor aandachtsgroepen per gebiedsontwikkeling.
- We programmeren op 130% van de benodigde plancapaciteit om te voorzien in de woningbehoefte. Dit doen we om planuitval op te vangen. Daarnaast zetten we ook in op de realisatie van extra woningen voor nieuwe bewoners vanuit de regio en daarbuiten.
- We hebben in 2023 bestemmingsplannen en omgevingsplannen vast laten stellen die de bouw van 2.500 woningen mogelijk maken. Ook hebben we sinds 2022 bijna 2.200 bouwvergunningen verleend. Een groot deel van deze woningen wordt momenteel gebouwd of is in voorbereiding. Daarnaast liggen we op schema met de ontwikkelingen in de gebieden Amsteleind, Euterpepark, Raadhuiskwartier en Schadewijk, waardoor het in de lijn der verwachting ligt dat we de aantallen zoals opgenomen in de Woonagenda 2025-2027 en de regionale Woondeal behaald worden.
- We hebben een start gemaakt met het opstellen van het volkshuisvestingsprogramma waarin we opnemen wat we bouwen, voor wie, waar en wanneer. De eerste bouwsteen bestaat uit een woningbehoefteonderzoek, dat inzicht gaat geven in de omvang van de woningbehoefte en de specifieke vraag naar woningtypen.
- We hebben de actualisatie van de nota kostenverhaal doorgeschoven naar 2026.
Erfgoed
- We hebben de Fieldschool (veldonderzoek in de gemeente Oss voor eerstejaars archeologiestudenten) van de Faculteit der Archeologie van de Universiteit Leiden bij Amsteleind mee georganiseerd. Via een motie van de gemeenteraad is er budget voor de komende twee jaar vastgesteld.
- We hebben de Cultuurhistorische Waardenkaart verder uitgewerkt. We promoten deze zowel binnen als buiten de organisatie. De Cultuurhistorische Waardenkaart en de Archeologische verwachtings- en beleidskaart worden opgenomen in de Omgevingsvisie en Omgevingsplannen.
- We hebben de mogelijkheden voor de aanpassing van de subsidie voor gemeentelijke monumenten niet onderzocht. Dit komt doordat de focus in 2025 op het aanwijzen van 100 nieuwe gemeentelijke monumenten lag. Als deze zijn aangewezen, zullen we opnieuw kijken naar deze subsidieregeling.
- We hebben geïnvesteerd in onze relatie met de vrijwilligers in het lokale erfgoedveld. We hebben diverse bijeenkomsten georganiseerd voor het erfgoedveld, zoals de erfgoedbedankmiddag, een bijeenkomst voor de stads- en dorpsgidsen en een bijeenkomst voor de besturen van de heemkundekringen. We stimuleren hiermee de samenwerking en betrokkenheid van het erfgoedveld.
- We hebben samengewerkt met onze partners zoals de provincie Noord-Brabant, Alliantie Zuidwaterlinie, Erfgoed Brabant, verenigingen en buurgemeenten. Het symposium van de Bossche School dat we met diverse partners hebben georganiseerd, is hier een voorbeeld van.