Programma 4. Klimaat, energie en openbare ruimte

We werken aan de volgende doelstelling(en):

We werken aan de volgende doelstelling(en): 

• 11% energiebesparing in 2030 en 21% besparing op de warmtevraag in 2050 ten opzichte van 2017;  
• Grootschalige duurzame opwek van energie: 1,008 PJ duurzame energie in 2030 en tussen de 1,994 PJ en 2,503 PJ duurzame elektriciteitsopwekking in 2050 (afhankelijk van de elektrificatie van de warmtevraag);  
• Volledig energieneutraal in 2050 − De gebouwde omgeving is in 2050 aardgasvrij.  
• Gemeente Oss richt zich met het inzetten van de CO2-prestatieladder op het behalen van niveau 3. 

• Energiebesparing: 15% in 2023 ten opzichte van 2017. Voor de warmtevraag werken we nog aan een monitoringsplan. 
• Duurzame opwek: 0,241 PJ in 2023. We zitten daarmee bijna op 24% van onze opgave 2030. Voor onze opgave voor 2025 zitten we tussen de 9% en 11%.  
• Aardgasvrij: 2.016 woningen van de 42.122 woningen in 2024 zijn aardgasvrij. Daarmee zitten we op ongeveer 4,8% van onze doelstelling.  
• CO2-prestatieladder voortgang:  
  • Scope 1: 28% CO2-reductie 
  • Scope 2: 22% CO2-reductie 
  • Scope 3: 18% CO2-reductie.

Gebouwde omgeving

• Samen met 8 regio-gemeenten zijn we gestart met de aanpak meerjarig collectief ontzorgen (MCO-aanpak). Met deze aanpak ondersteunen we inwoners (eigenaar bewoners) met het isoleren en ventileren van hun woning. Een speciale doelgroep binnen MCO-aanpak zijn de mensen die ook met deze (financiële) hulp dit soort maatregelen niet kunnen nemen (energiearmoede), maar dat wel zouden willen. Daarom werken we als gemeente aan een aparte regeling, als onderdeel van de MCO-aanpak.  
• We werken aan het oplossen van de problematiek rondom het isoleren en de beschermde diersoorten die aanwezig kunnen zijn in spouwmuren. In afwachting van het provinciale pre-soortenmanagementplan (SMP)-beleid werken we tussentijds met de landelijke werkwijze Natuurvriendelijk Isoleren (NVI). Daarnaast hebben we onze loketfunctie geëvalueerd en zijn we in voorbereiding om een Energiehuis op te zetten. Hieronder zal onze loketfunctie en ons ondersteunende aanbod vallen. Voordat het zover is hebben we de loketfuncties gebundeld en hebben we een (tijdelijke) pagina ingericht waar inwoners en ondernemers terecht kunnen met hun vragen en voor ondersteuning.  
• Onze plannen voor de wijkaanpak zijn geëvalueerd. Hieruit hebben we belangrijke lessen getrokken die zijn opgenomen in de evaluatie van de Transitievisie Warmte en de aanpak van het Warmteprogramma. Als vervolg erop hebben we 2 raadplegingen onder inwoners uitgevoerd en hebben we een klankbordgroep die betrokken is bij de totstandkoming van het Warmteprogramma. 

Duurzame opwek en energiesystemen 

• In 2025 hebben we het voorkeursalternatief voor Duurzame Polder vastgesteld in de gemeenteraad. In 2025 hebben we nog geen vergunningsaanvraag ontvangen, maar we verwachten dat die in 2026 komt. Het windpark Elzenburg-deGeer heeft wat langer de tijd nodig gehad om de business case opnieuw rond te krijgen. De verwachting is dat in 2026 gestart kan worden met de bouw.
• Voor de gebiedsontwikkelingen werkten we aan de grootste gebiedsontwikkelingen op het gebied van energie, zoals Amsteleind, Euterpepark en Ravenstein. Omdat netcongestie zich ook steeds meer aftekent op laagspanningsnet, heeft het directe impact op wat wij kunnen bouwen. Dit vraagt om het ontwerpen en organiseren van een energiesysteem voor het gehele plangebied, in een vroeg stadium van de planontwikkeling. Dit stelt ons voor een vraagstuk waarop we meer willen sturen als gemeente, uiteraard in samenwerking met de netbeheerder, planontwikkelaars en (externe) adviseurs.  
• In 2025 hebben we onze aanpak Grote Oogst op Moleneind gecontinueerd. Daarnaast hebben we ook subsidie binnengehaald om de aanpak van Grote Oogst ook toe te passen op Vorstengrafdonk. 
• Met de regionale netbeheerder Enexis hebben we in 2025 samenwerkingsafspraken gemaakt die zijn vastgelegd in een samenwerkingsovereenkomst (SOK). En zijn we de gesprekken met de netbeheerders gestart over de verbinding Wijchen-Oss als onderdeel van pocket Wijchen. Hiervoor moet ons 150 KV-station uitgebreid worden en moet er waarschijnlijk een nieuw station komen. Deze gesprekken lopen door in 2026. 

Strategie, beleid en samenwerking 

• In februari 2025 is de Transitievisie Warmte geëvalueerd en is de aanpak om te komen tot een Warmteprogramma, vastgesteld door het college. De samenwerking met de B7 gemeenten op dit onderdeel hebben we gecontinueerd. We treffen elkaar een aantal keren per jaar om van elkaar te leren, zodat we onze kennis kunnen bundelen. In 2025 hebben we gewerkt aan ons Programmaplan (uitvoeringsprogramma Energie) voor de komende 10 jaar. Ook zijn we blijven samenwerken in de Regionale Energie Strategie (RES).  

CO2-prestatieladder 

• Scope 1 is vooral afname brandstof (-80%) door inzet HVO-diesel, gasverbruik panden is juist met 30% toegenomen. 
• Scope 2 verwachten we niet verder in te gaan dalen door toename elektra verbruik in verband met de ambitie van het gas af. 
• Scope 3 lijkt goed te gaan, maar de data van 2023 was een grove inschatting. In 2024 is de meest accurate data gebruikt en die laat zien dat we in de 1e helft van 2025 juist een toename van 23% hebben ten opzichte van 2024 (ondanks een fte toename van 3%). We willen de doelstelling gaan aanpassen naar gelijkhouden ten opzichte van 2024, rekening houdend met FTE.